Podatek liniowy to forma opodatkowania działalności gospodarczej jedną stawką 19%, niezależnie od wysokości dochodu. Rozliczasz go w zeznaniu PIT-36L. W zamian za stałą stawkę rezygnujesz z kwoty wolnej, ulg i wspólnego rozliczenia z małżonkiem – dlatego opłaca się głównie przy wyższych dochodach.
Wybór formy opodatkowania to jedna z pierwszych decyzji przedsiębiorcy. Szerzej opisujemy ją w przewodniku o jednoosobowej działalności gospodarczej, a całe rozliczenie roczne – przy rozliczeniu PIT.
Na czym polega podatek liniowy
Zasada jest prosta: od całego dochodu z działalności płacisz 19%, bez względu na to, czy zarobiłeś 100 000 zł, czy 500 000 zł. Nie ma drugiego progu, ale nie ma też kwoty wolnej – podatek liczysz od pierwszej złotówki dochodu. Dochód ustalasz tak samo jak na skali: przychód minus koszty uzyskania przychodu. Rozliczasz się na formularzu PIT-36L.
Skala czy liniowy – co zyskujesz, a z czego rezygnujesz
Najłatwiej zestawić obie formy obok siebie.
| Cecha | Skala | Liniowy |
|---|---|---|
| Stawka | 12% do 120 000 zł, 32% powyżej | 19% stała |
| Kwota wolna | 30 000 zł | brak |
| Ulgi i wspólne rozliczenie | tak | nie |
| Składka zdrowotna | 9%, nieodliczalna | 4,9%, odliczalna do 14 100 zł |
| Formularz | PIT-36 | PIT-36L |
Na liniowym tracisz kwotę wolną oraz ulgi (m.in. na dziecko) i możliwość wspólnego rozliczenia z małżonkiem. Zyskujesz stałą, przewidywalną stawkę i niższą, częściowo odliczalną składkę zdrowotną. Rozliczenie na skali opisuje PIT-36, a ryczałt – PIT-28.
Składka zdrowotna na liniowym
Przedsiębiorca na liniowym płaci składkę zdrowotną 4,9% dochodu, nie mniej niż składka minimalna (w 2026 roku 432,54 zł miesięcznie od lutego). Zapłaconą składkę można zaliczyć do kosztów albo odliczyć od dochodu – do rocznego limitu 14 100 zł (w 2025 roku było to 12 900 zł). To realna przewaga wobec skali, gdzie składka wynosi 9% dochodu i w ogóle nie podlega odliczeniu.
Kiedy podatek liniowy się opłaca
Liniowy zaczyna wygrywać przy wyższych dochodach, gdy znaczna część dochodu wpadłaby na skali w drugi próg (32%). Przy niższych dochodach lepsza bywa skala, bo działa kwota wolna i niższa stawka 12%. Dwa przykłady rocznego dochodu z działalności (uwzględniając PIT i składkę zdrowotną):
- 100 000 zł: na skali obciążenie jest niższe – tu wygrywa skala,
- 300 000 zł: liniowy jest wyraźnie tańszy, bo unika stawki 32%.
Nie ma jednej granicy dla wszystkich – wynik zależy od kosztów, ulg i tego, czy rozliczasz się z małżonkiem. Dlatego przed decyzją warto przeliczyć własny przypadek w kalkulatorze poniżej.
Czego nie połączysz z liniowym
Wybierając liniowy, rezygnujesz z kwoty wolnej, ulgi na dziecko, wspólnego rozliczenia z małżonkiem i preferencji dla samotnych rodziców w zakresie dochodów z działalności. Jeśli obok firmy masz etat, dochody z pracy rozliczasz osobno na PIT-37 – tam ulgi i kwota wolna nadal przysługują. Liniowy dotyczy więc samej działalności, a nie całego Twojego rozliczenia.
Jak wybrać podatek liniowy
Formę wybierasz, składając oświadczenie do naczelnika urzędu skarbowego do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskałeś pierwszy przychód w roku (albo od razu przy rejestracji w CEIDG). Wybór obowiązuje na kolejne lata, dopóki go nie zmienisz w tym samym terminie. Zaliczki na podatek wpłacasz miesięcznie lub kwartalnie, a rozliczasz je w PIT-36L.
Skala czy liniowy – policz, co się opłaca
Arkusz porównuje roczne obciążenie na skali i na liniowym, z uwzględnieniem składki zdrowotnej. Wpisujesz dochód, a kalkulator pokazuje różnicę i wskazuje tańszą formę.
Najczęściej zadawane pytania
Ile wynosi podatek liniowy?
19% od dochodu z działalności, niezależnie od jego wysokości. Nie ma progów ani kwoty wolnej.
Kiedy podatek liniowy się opłaca?
Przy wyższych dochodach, gdy część dochodu wpadłaby na skali w próg 32%. Przy niższych dochodach i gdy korzystasz z ulg lub wspólnego rozliczenia, zwykle lepsza jest skala.
Czy na podatku liniowym jest kwota wolna?
Nie. Kwota wolna 30 000 zł dotyczy tylko skali podatkowej. Na liniowym płacisz podatek od pierwszej złotówki dochodu.
Czy na liniowym rozliczę się z małżonkiem lub odliczę ulgę na dziecko?
Nie. Podatek liniowy wyklucza wspólne rozliczenie z małżonkiem, rozliczenie jako samotny rodzic oraz ulgę na dziecko.
Ile wynosi składka zdrowotna na liniowym?
4,9% dochodu, nie mniej niż składka minimalna (432,54 zł miesięcznie w 2026 roku). Można ją odliczyć od dochodu lub zaliczyć do kosztów do limitu 14 100 zł rocznie.
Jak wybrać podatek liniowy?
Składasz oświadczenie do urzędu skarbowego do 20. dnia miesiąca po pierwszym przychodzie w roku lub wybierasz tę formę przy rejestracji w CEIDG. Rozliczasz się na PIT-36L.
Źródła
- Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
- Ministerstwo Finansów – formy opodatkowania działalności i składka zdrowotna
- Serwis podatki.gov.pl – zeznanie PIT-36L
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych – składka zdrowotna przedsiębiorców
Mirosław Kędziora – w serwisie odpowiada za podatki i księgowość, prawo w biznesie oraz kadry i płace. Pisze o rozliczeniach z urzędem skarbowym i ZUS oraz o obowiązkach przedsiębiorcy, rozkładając formalności na proste kroki. W podatkach szczególnie pilnuje aktualności, bo przepisy zmieniają się tu najczęściej.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą podatkową. Wybór formy opodatkowania zależy od indywidualnej sytuacji – w razie wątpliwości skonsultuj się z doradcą podatkowym.